Sociale relaties in buurten

Er werd in april en mei 2020 veel gezegd en geschreven over nieuwe vormen van solidariteit en sociale samenhang in buurten. Mensen groetten elkaar op straat, buren deden indien gewenst boodschappen of zorgden anderszins voor elkaar. In tal van buurten, maar ook in kerken en moskeeën ontstonden spontane bewonersinitiatieven om de medemens bij staan. Er lijkt een tweezijdig verband te bestaan tussen crises en rampen zoals overstromingen, hittegolven en ook de coronacrisis en de solidariteit en sociale samenhang tussen mensen. Enerzijds kunnen zulke problematische omstandigheden de sociale samenhang in buurten versterken. Anderzijds blijkt uit onderzoek dat hechtere relaties en dus meer sociale veerkracht in buurten een zekere bescherming bieden tegen de negatieve gevolgen van zulke crises en rampen. Maar crises en rampen kunnen ook tot spanningen in de buurt leiden.

 

WAT LATEN DE (eerste) METINGEN ZIEN?

In de eerste ronde van het onderzoek bleek dat rond de helft van de respondenten in Rotterdam en Den Haag redelijk positief was over hun buurt en buurtgenoten. In april meende rond een kwart van de respondenten dat de buurtrelaties sinds de crisis zijn verbeterd.

Ruim een kwart van de Rotterdamse respondenten meent dat de relaties in de buurt sinds de crisis (veel) beter zijn geworden. Eén op de tien Rotterdamse respondenten had in april meer vertrouwen in de buren dan voor de uitbraak van het virus. 

 

UITKOMSTEN laatste METING (juli 2020)

De uitkomsten duiden op een redelijke mate van sociale cohesie en positieve buurtrelaties. Een meerderheid van de respondenten heeft vertrouwen in de buren en een groot deel van hen zegt dat buurtgenoten elkaar helpen. Van de drie steden (Amsterdam, Den Haag, Rotterdam) ligt de sociale cohesie vooral in Rotterdam lager dan landelijk gemiddeld: er is iets minder vertrouwen in de buren, een kleiner deel helpt elkaar en men deelt minder vaak dezelfde opvattingen. Van de drie steden ligt de sociale cohesie in Den Haag het dichtst bij het gemiddelde in Nederland.

Ongeveer 1 op de 10 respondenten geeft aan dat er veel spanningen zijn tussen buurtbewoners, in Rotterdam 1 op de 6 respondenten. Relatief weinig respondenten vinden dat de buurtrelaties sinds de coronacrisis verbeterd zijn en hebben meer vertrouwen in de buren gekregen. In Amsterdam is men wat positiever over de verbetering van de buurtrelaties dan in Rotterdam en Den Haag. Ook vinden meer Amsterdamse respondenten dat er in de coronacrisis nieuwe bewonersinitiatieven zijn ontstaan.

 

thema publicaties

In het rapport De Heropening van de Samenleving worden de uitkomsten van de laatste meting (november 2020) beschreven.